Czujnik dymu ostrzega przed pożarem, a czujnik czadu przed niewidocznym i bezwonnym gazem, który może powstawać przy pracy pieca, kominka czy podgrzewacza wody. To dwa różne zagrożenia i dwa różne rodzaje czujników, choć na rynku są też modele łączone. Wyjaśniamy, na co patrzeć przy zakupie i gdzie urządzenia powinny zawisnąć, żeby naprawdę działały.
Czym różni się czujnik dymu od czujnika czadu
Czujnik dymu reaguje na cząsteczki dymu w powietrzu. Czujnik czadu wykrywa tlenek węgla, który powstaje przy niepełnym spalaniu paliw, takich jak gaz, drewno, węgiel czy olej opałowy. Dym nie uruchomi czujnika czadu, a czad nie uruchomi czujnika dymu. Jeśli w domu jest piec, kominek, kuchenka gazowa lub przepływowy podgrzewacz wody, potrzebne są oba urządzenia.
Czujniki łączone bywają wygodne, ale ich wadą jest to, że gdy zepsuje się jeden element, często trzeba wymienić całość. Czujnik dymu i czujnik czadu mogą też wymagać różnego miejsca montażu, a w jednym urządzeniu trudno to pogodzić.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
Zanim spojrzysz na cenę, sprawdź, czy urządzenie ma oznaczenie CE oraz deklarację zgodności z odpowiednią normą. Dla czujników dymu jest to zwykle norma EN 14604, a dla czujników czadu EN 50291. Informacja powinna być na opakowaniu lub w instrukcji. Unikaj urządzeń bez żadnych oznaczeń i danych producenta.
- Typ czujnika dymu. W mieszkaniach najczęściej stosuje się czujniki optyczne. Dobrze wykrywają tlące się materiały i rzadziej fałszywie alarmują przy zwykłych oparach z kuchni.
- Zasilanie. Model z wbudowaną baterią o długiej żywotności jest wygodny i nie wymaga ciągłej wymiany ogniw. Alternatywą jest zasilanie sieciowe z baterią awaryjną, ale wymaga ono instalacji.
- Głośność alarmu. Sygnał musi być słyszalny w sypialni przy zamkniętych drzwiach. W dużym domu przydają się czujniki łączone ze sobą bezprzewodowo, które alarmują wspólnie.
- Przycisk testowy i sygnał słabej baterii. To podstawa. Urządzenie powinno wyraźnie informować, że wymaga uwagi.
- Żywotność czujnika czadu. Sensor chemiczny zużywa się z czasem, a producent podaje okres jego pracy. Warto to sprawdzić przed zakupem, bo po tym czasie urządzenie trzeba wymienić.
- Wyświetlacz. W czujniku czadu może być przydatny, bo pokazuje odczyt stężenia, ale nie jest konieczny.
Sprawdź też aktualne przepisy, które mogą dotyczyć Twojej sytuacji. Wymagania bywają inne dla nowych budynków, lokali wynajmowanych czy zapisów w polisie ubezpieczeniowej, a regulacje się zmieniają.
Gdzie zamontować czujnik dymu
Dym unosi się ku górze, więc czujnik montuje się na suficie, zwykle w centralnym punkcie pomieszczenia. Jeśli to niemożliwe, można go umieścić na ścianie tuż pod sufitem, ale zawsze stosuj się do instrukcji producenta. Zwykle zaleca ona zachowanie kilkudziesięciu centymetrów odstępu od ścian i narożników, bo tam powietrze krąży słabiej.
Najważniejsze miejsca to:
- korytarz lub przedpokój przy sypialniach,
- sypialnie, zwłaszcza jeśli śpisz przy zamkniętych drzwiach,
- salon i inne pokoje, w których jest dużo urządzeń elektrycznych,
- każda kondygnacja domu, także górna część klatki schodowej.
Nie montuj czujnika dymu w samej kuchni nad kuchenką ani w łazience. Para i opary wywołają fałszywe alarmy. Lepiej umieścić go w pobliżu, na przykład w przejściu do kuchni. W garażu, na strychu i w innych pomieszczeniach z dużymi wahaniami temperatury zwykły czujnik może nie być odpowiedni, więc sprawdź w instrukcji, do jakich warunków jest przeznaczony. Unikaj też miejsc blisko okien, nawiewników i wentylatorów, bo ruch powietrza utrudnia wykrycie dymu.
Gdzie zamontować czujnik czadu
Tu zasady są mniej oczywiste, bo zalecenia zależą od modelu. Jedni producenci każą montować czujnik na ścianie na wysokości głowy, inni bliżej sufitu. Czad dość równomiernie miesza się z powietrzem, dlatego najważniejsza jest instrukcja konkretnego urządzenia.
- Pomieszczenie z urządzeniem grzewczym. Czujnik umieść w tym samym pomieszczeniu co piec, kominek lub podgrzewacz, ale nie tuż nad nimi. Instrukcje zwykle podają zalecaną odległość w poziomie.
- Sypialnie. Podczas snu nie zauważysz objawów, więc czujnik blisko miejsca spania ma sens, zwłaszcza gdy w pobliżu przebiega przewód kominowy.
- Korytarz. Czujnik w ciągu komunikacyjnym pomaga usłyszeć alarm w całym domu.
Nie zasłaniaj czujnika meblami ani zasłonami, nie montuj go w wilgotnej łazience, tuż przy kuchence ani w pobliżu otworów wentylacyjnych. Czujnik czadu nie zastępuje przeglądu przewodów kominowych i urządzeń grzewczych. To zabezpieczenie dodatkowe, a nie powód, by zaniedbać regularną kontrolę instalacji.
Jak dbać o czujniki, żeby działały
Najlepszy czujnik na niewiele się zda, jeśli ma wyczerpaną baterię. Raz w miesiącu naciśnij przycisk testowy. Kurz delikatnie usuwaj odkurzaczem lub suchą szmatką, bez wody i środków czyszczących. Nie zamalowuj czujnika podczas remontu, a na czas prac wykończeniowych zabezpiecz go zgodnie z instrukcją, żeby pył nie uszkodził sensora.
Sprawdź w dokumentacji, po jakim czasie czujnik trzeba wymienić, i zapisz tę datę na obudowie. Ustal też z domownikami, co robić po usłyszeniu alarmu. W razie pożaru wychodzisz z domu i dzwonisz pod numer alarmowy 112. Gdy włączy się czujnik czadu, otwórz okna, opuść pomieszczenie i wezwij pomoc. Rozwiązania te warto przećwiczyć, bo w stresie łatwo o błędy.